Ventilatie en schaduw in de kas

Een kas wordt in de zon snel te warm. De Britse tuinbouworganisatie RHS adviseert de temperatuur onder ongeveer 25 tot 27 graden te houden: daarboven kan schade aan planten ontstaan. Dat doe je met genoeg dakramen (samen 15 tot 20% van het vloeroppervlak), een open deur op zonnige dagen en schaduw van half voorjaar tot begin herfst. Een thermometer met minimum en maximum laat zien of het lukt.

In het kort

• Doel: onder ongeveer 25 tot 27 graden.
• Dakramen samen 15 tot 20% van het vloeroppervlak, liefst aan beide kanten van de nok.
• Op zonnige dagen deur en ramen open.
• Schaduw van half voorjaar tot begin herfst.
• Buitenschaduw koelt het meest.

Waarom een kas te warm wordt

Zonlicht gaat door het glas en wordt in de kas warmte. Zonder ventilatie loopt de temperatuur op zonnige dagen snel op, van het voorjaar tot de herfst. De RHS raadt een thermometer aan die de hoogste en laagste temperatuur bijhoudt. Dan zie je ook wat er gebeurt als je er niet bent.

Signalen dat het te warm is, volgens de RHS: planten die slap gaan hangen in de zon, verbrande bladeren en uitdrogende jonge planten en scheuten.

Hoeveel ventilatie je nodig hebt

Dakramen werken het best, want warme lucht stijgt. De RHS adviseert dakramen aan beide kanten van de nok, met samen 15 tot 20% van het vloeroppervlak. In grote kassen geeft 1 m² dakraam per 5 m² vloer volgens de RHS elke 2 minuten een volledige luchtverversing.

Rekenvoorbeeld (eigen berekening): een kas van 8 m² heeft bij 20% 1,6 m² aan ramen nodig.

Kleine kassen hebben volgens de RHS naar verhouding nog meer ventilatie nodig, maar hebben vaak minder. De deur vangt een deel op. Zijramen of lamellen helpen, maar werken minder goed dan dakramen.

Bij elk model in onze winkel staat het aantal dakramen. Kan er een extra dakraam bij, dan staat dat bij de opties.

Ventileren in de praktijk

Wat de RHS adviseert:

• Zet op zonnige dagen alle deuren en ramen open. Laat ze 's nachts open als het warm blijft.
• Laat bij wisselend weer ramen en deur half open, zodat de temperatuur niet plotseling oploopt.
• Haal in een hittegolf eventueel tijdelijk een paar ruiten uit de kas.
• Maak harde ondergronden, zoals de vloer en paden, op zonnige dagen minstens 3 keer per dag nat. Dat koelt en verhoogt de luchtvochtigheid.

Automatische raamopeners

Een automatische raamopener werkt met was die uitzet als het warm wordt. Dat is handig, maar volgens de RHS ook traag. Zorg daarom dat er genoeg ventilatie via de deur en zijramen is om die vertraging op te vangen. Gemotoriseerde ramen met een warmtesensor werken beter, maar kunnen voor thuisgebruik te duur zijn, schrijft de RHS.

Schaduw: wanneer en welke soort

Volgens de RHS heb je meestal schaduw nodig van half voorjaar tot begin herfst. Vanaf september bouw je de schaduw af, en je haalt hem weg zodra ventilatie alleen genoeg is. Gebruik zo weinig schaduw als nodig: tomaten en andere groente willen zo veel mogelijk licht. Vetplanten hebben vaak geen schaduw nodig.

Soort	Hoe het werkt (RHS)
Schaduwkalk	Op de buitenkant van het glas, in het voorjaar; dikker naarmate het seizoen vordert, in de vroege herfst afwassen. Minder geschikt voor polycarbonaat en acryl.
Schaduwdoek	Goedkoper dan gordijnen, meestal binnen met clips. Buiten werkt beter, maar is lastiger. Vergaat na een aantal jaar, maar is goedkoop te vervangen.
Buitenrolgordijnen	Koelen het meest, omdat het zonlicht wordt tegengehouden voor het door het glas gaat. Duurder en kunnen de ramen in de weg zitten.
Binnenrolgordijnen	Koelen minder, maar zijn makkelijker te automatiseren.

Een extra voordeel: gordijnen en schaduwdoek kun je op koude winternachten dichtdoen om warmteverlies te beperken.

Kies een kas die makkelijk koel blijft

Ons advies: let bij het kiezen op het aantal dakramen ten opzichte van het vloeroppervlak, en op een deur die je kunt openzetten. Bij een polycarbonaat kas plan je meteen schaduwdoek of gordijnen in, omdat schaduwkalk daar minder geschikt is (glas of polycarbonaat).

Op de productpagina zie je per model hoeveel dakramen er zijn. Of laat de keuzehulp de kassen kiezen die bij jouw tuin passen.