Van augurkenkoning naar Kaskoning: augurken kweken in de kas

De Augurkenkoning is de realityserie van RTL 5 en Videoland over tafelzuurmaker Oos Kesbeke. Wij zijn geen augurkenkoning, wij zijn Kaskoning. Maar we kunnen wel een vraag beantwoorden: waar komt een augurk eigenlijk vandaan, en kun je hem zelf kweken?

In het kort

• Een augurk is een komkommer: dezelfde soort, Cucumis sativus, met kleinere vruchten.
• De vrucht wordt 5 tot 20 cm lang.
• Er zijn komkommerrassen voor de kas en voor buiten.
• Ons advies: zaai en plant ze uit zoals komkommer.
• Nederland heeft een eigen augurkengeschiedenis, met rassen uit Venlo en Baarlo.

Is een augurk een komkommer?

Ja. Volgens het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland van Wageningen University horen augurk en komkommer allebei bij de soort Cucumis sativus. De wilde stamvorm komt uit Noordwest-India en had kleine, bittere vruchten. De teelt is in India volgens die bron al minstens 3000 jaar oud. In het begin van de 20e eeuw zag men de augurk in Nederland nog als een variëteit van de komkommer, met kleinere vruchten en anders gevormde zaadlobben.

Ook de Britse tuinbouworganisatie RHS rekent augurken tot de komkommers: er zijn komkommerrassen met hele kleine vruchten om in te maken.

Augurken uit Nederland

Augurken werden in Nederland al lang geteeld. In Limburg kweekte men vroeger de Oude Venlose. Tussen 1910 en 1920 stapte men over op de Venlose Nietplekker, een glad ras dat minder last had van vruchtvuur. Een kweker uit Baarlo bracht er in 1937 een eigen selectie van op de markt.

Het Centrum voor Genetische Bronnen beschrijft zulke oude erfgoedrassen. Ons advies: wil je iets bijzonders kweken, zoek dan naar zaad van een erfgoedras.

Glad of scherp

Er zijn gladde en scherpe augurken. Een scherpe augurk heeft doorntjes en draagt de vruchten aan trossen, daardoor geeft hij iets meer. De doorntjes kneuzen wel snel, dan krijgt de vrucht zwarte plekjes. Een gladde augurk draagt de vruchten los en kneust minder.

Zaaien en uitplanten

Augurken lijken sterk op komkommers. Ons advies: volg daarom de zaaitijden van de komkommer en kijk altijd op het zakje.

• In een onverwarmde kas zaai je volgens de RHS komkommers in april. Hoe dat gaat, lees je in komkommer kweken in de kas.
• Voor buiten zaai je volgens de RHS binnen in eind april. Uitplanten kan vanaf begin juni, als het buiten steeds boven 12 graden blijft. In milde streken kan het zaad eind mei of begin juni ook direct de grond in.

Hard de plantjes eerst af voordat ze naar buiten gaan, zie een kweekkas binnen gebruiken.

Plukken

De vrucht wordt volgens het Centrum voor Genetische Bronnen 5 tot 20 cm lang en 1 tot 5 cm dik. Hoe klein je plukt, hangt af van wat je ermee wilt. Voor het inmaken zelf verwijzen we je naar een goed recept: wij gaan over de kas, niet over het zuur.

Ziektes

De belangrijkste ziektes van de augurk waren volgens een rassenlijst uit 1954, die het Centrum voor Genetische Bronnen aanhaalt, vruchtvuur (plekken op de vrucht) en mozaïekziekte. Tegen vruchtvuur helpt een resistent ras.

Welke kas past

Augurken en komkommers groeien in de hoogte, dus een kas waarin je kunt staan is handig. Bekijk onze tuinkassen of de tomatenkassen, die zijn ook hoog genoeg voor komkommers. Wat je verder in een kas kunt kweken, zie je in groente in de kas per maand.