Tomaten zaaien: wanneer en hoe
Tomaten zaaien: wanneer voor de kas en wanneer voor buiten, bij welke temperatuur ze kiemen, verspenen, afharden en uitplanten.
Redactie Kaskoning · bijgewerkt 6 november 2026

Tomaten groeien goed in een kas. Volgens de Britse tuinbouworganisatie RHS geeft een kas meestal een vroegere en grotere oogst dan buiten, en hebben tomaten in een kas zelden last van de aardappelziekte die buiten wel kan voorkomen.
In het kort
De RHS onderscheidt 2 soorten. Stamtomaten (cordon) groeien hoog en snel en hebben lange steunen nodig. Omdat ze de hoogte in gaan, nemen ze weinig vloerruimte in. Je bindt ze regelmatig op en haalt de zijscheuten weg. Struiktomaten blijven compacter en passen in kleinere ruimtes.
In een kas kun je stamtomaten aan touwtjes laten groeien. De RHS beschrijft hoe: maak het touw vast aan het dak, laat het recht naar beneden hangen en begraaf het andere eind onder de kluit als je plant. Laat het touw wat slap, zodat je het om de stengel kunt winden als de plant groeit.
Zaai voor de kas van eind februari tot half maart. Wil je tomaten buiten kweken, dan zaai je volgens de RHS later, van eind maart tot begin april. De zaden hebben ongeveer 18 graden nodig om te kiemen. Gebruik een verwarmde kweekbak, of zet de potjes op een warme vensterbank met een doorzichtige plastic zak eroverheen.
Zodra de zaailingen een paar echte blaadjes hebben, verspeen je ze naar eigen potjes. Houd ze licht en minstens 16 graden warm. Na ongeveer een maand zijn ze klaar om uit te planten, schrijft de RHS.
Zet de planten op hun plek als ze goed beworteld zijn en de temperatuur betrouwbaar boven 16 graden blijft. Plant ze diep, met het eerste blad net boven de grond: het begraven stuk stengel maakt extra wortels. Een RHS-adviseur wacht zelf tot de eerste bloem open is, omdat planten die eerder de grond in gaan heel hoog kunnen worden voordat ze bloeien.
Hoeveel ruimte je nodig hebt:
| Waar | Afstand of aantal (RHS) |
|---|---|
| In de grond | 45 tot 60 cm tussen de planten in de grond |
| In een pot | 1 plant per pot van 30 tot 45 cm |
| In een kweekzak | 2 planten per standaard zak |
Kweek je in de grond van de kas, zet tomaten dan niet elk jaar in hetzelfde bed. Volgens de RHS voorkom je zo dat ziektes zich in de grond ophopen.
Ons advies: reken bij een kleine kas uit hoeveel planten je kwijt kunt voordat je zaait. Met de maten hierboven en de lengte van je kas weet je hoeveel zaadjes je nodig hebt.
Geef regelmatig water zodat de grond gelijkmatig vochtig blijft. Wisselend water geven kan volgens de RHS leiden tot gebarsten vruchten en neusrot. Planten in potten drogen snel uit en hebben bij warm weer soms elke dag water nodig.
Voor de voeding adviseert de RHS planten in potten om de 10 tot 14 dagen een kaliumrijke vloeibare voeding te geven, zodra de eerste vruchten zwellen.
Open de ramen van de kas regelmatig, zodat insecten bij de bloemen kunnen. Je kunt de open bloemen ook licht aantikken of schudden om de bestuiving te helpen. Hoe je de kas koel houdt, lees je in ventilatie en schaduw in de kas.
Bij stamtomaten haal je de zijscheuten weg die boven elk blad uitgroeien. Zo gaat de energie naar de vruchten. Volgens de plantenfiche van de RHS top je de plant als hij het dak of de bovenkant van de steun bereikt, of als hij onder glas 7 trossen heeft gezet. Struiktomaten laat je hun zijscheuten houden.
Tomaten worden rijp vanaf midden in de zomer, afhankelijk van ras, weer en grootte. Kerstomaten rijpen sneller dan grote tomaten. Volgens de RHS beginnen tomaten in de kas meestal eerder te dragen dan buiten en gaan ze langer door, tot ver in de herfst.
Algemene verzorging en de bekendste problemen staan in de tomatenplant. Zaaien stap voor stap lees je in tomaten zaaien.
Tomaten willen zo veel mogelijk licht en hebben hoogte nodig voor de touwen. Lees in glas of polycarbonaat waarom glas meer licht doorlaat, en in een kas plaatsen welke goothoogte de RHS aanraadt. Bekijk daarna de glazen kassen of start de keuzehulp.
Allebei, afhankelijk van hoe je kijkt. Plantkundig is een tomaat een vrucht: het eetbare deel dat zich na de bevruchting uit de bloem ontwikkelt. Het Voedingscentrum rekent de tomaat toch tot de groenten, net als paprika, aubergine en komkommer.
Volgens de Britse tuinbouworganisatie RHS zaai je tomaten voor de kas van eind februari tot half maart. De zaden hebben ongeveer 18 graden nodig om te kiemen, dus binnen op een warme vensterbank of in een verwarmde kweekbak.
Als de jonge planten goed beworteld zijn en de temperatuur betrouwbaar boven 16 graden blijft. De RHS noemt de vroege zomer. Een RHS-adviseur wacht zelf tot de eerste bloem open is.
De RHS houdt in de grond 45 tot 60 centimeter tussen de planten aan, afhankelijk van de uiteindelijke grootte. In potten: 1 plant per pot van 30 tot 45 centimeter, of 2 planten in een standaard kweekzak.
Bij stamtomaten (cordon) wel: haal de zijscheuten regelmatig weg. Struiktomaten laat je volgens de RHS juist hun zijscheuten houden.
Voor de bestuiving. De RHS adviseert de ramen regelmatig te openen zodat insecten bij de bloemen kunnen. Je kunt de open bloemen ook licht aantikken of schudden.
Tomaten zaaien: wanneer voor de kas en wanneer voor buiten, bij welke temperatuur ze kiemen, verspenen, afharden en uitplanten.
Is een augurk een komkommer? Ja: het is dezelfde plant met kleine vruchten.
Een kas wordt in de zon snel te warm.